Vallen voorkomen

Na bijna veertig jaar op een boerderij in Bant te hebben gewoond, maakten Roelof Jan (84) en Diny (81) Kruit vorig jaar de stap naar Emmeloord. Een grote verandering, maar wel één die ze bewust maakten. Het werk werd zwaarder, de afstand tot voorzieningen groter en de vraag hoelang ze alles zelfstandig konden blijven doen, speelde steeds vaker mee. “We wilden het vóór zijn”, vertelt Roelof Jan. “We wilden het goed regelen, nu we daar nog zelf over kunnen beslissen.”

Die nieuwe fase bracht niet alleen een ander huis met zich mee, maar ook een andere manier van kijken naar gezondheid en bewegen.

Van onbewust bewegen naar bewust bezig zijn

Op de boerderij waren ze constant in beweging, zonder daar echt bij stil te staan. Er was altijd wel iets te doen: even naar buiten, de tuin in, de stal in of een rondje over het erf. In Emmeloord ziet het dagelijks leven er anders uit en merkten ze dat beweging minder vanzelfsprekend werd.

“Je moet er nu zelf meer op letten”, zegt Diny. “Maar dat lukt hier ook goed. We lopen veel met de hond en pakken vaker de fiets.” Juist doordat alles dichterbij is, blijven ze actief, al vraagt het soms wel om net wat meer bewustzijn dan voorheen.

Dat besef werd versterkt door een val die ze samen maakten met de fiets. “Dan merk je toch dat het impact heeft”, vertelt Diny. “Je denkt er misschien niet meteen over na, maar het zet je wel aan het denken”.

Blijf op de been

Via hun kleindochter kwamen ze in aanraking met de vitaliteitsdag ‘Blijf op de been!’. De vitaliteitsdag is er voor oudere inwoners. Op deze dag komen allerlei onderwerpen aan bod, zoals wonen, voeding, sport en medicatie. Er wordt een valrisico test afgenomen, er is een informatiemarkt met lokale organisaties en sportaanbieders en er is een beweegmoment. Deelname is gratis.

“Wij wisten helemaal niet dat dit bestond”, vertelt Diny. “Maar zij zei: misschien is dit iets voor jullie. Dus toen zijn we gewoon gegaan, zonder precies te weten wat we konden verwachten”.

Tijdens de vitaliteitsdag kregen Roelof Jan en Diny uitleg over het voorkomen van een val en deden ze een test om het valrisico in kaart te brengen. “Ik dacht dat ik het best goed deed”, zegt Diny met een glimlach. “Maar ik kwam toch op ‘matig risico’ uit. Toen werd wel gezegd: misschien is het goed om hier iets mee te doen”.

Gehighlighte tekst: Een matig risico betekent vaak dat je in het dagelijks leven al kleine signalen merkt. Bijvoorbeeld dat je wat vaker struikelt, je soms onzeker voelt tijdens het lopen of merkt dat bewegen minder vanzelf gaat dan voorheen. Juist op dat moment kun je met oefeningen en begeleiding veel winst behalen.

Bewustwording als eerste stap

Bij het programma zijn meerdere fysiotherapiepraktijken betrokken. Volgens fysiotherapeut Jeroen de Groot van Polderkracht begint het voorkomen van een val bij bewustwording.

“In de praktijk zien we dat veel mensen hun risico onderschatten”, legt Jeroen uit. “Ze denken: het valt wel mee, ik red me nog prima. Maar als je kijkt naar de cijfers en naar wat we dagelijks tegenkomen, dan weten we dat vallen juist vaak onverwacht gebeurt.”

Een val is volgens hem zelden een op zichzelf staand moment. “Het heeft gevolgen die verder gaan dan alleen een blauwe plek of een botbreuk. Mensen worden onzeker, gaan anders bewegen of juist minder doen. En daardoor neemt het risico alleen maar toe. Dat is precies wat we willen doorbreken.”

Daarom wordt er tijdens de vitaliteitsdag niet alleen gekeken naar risico’s, maar juist ook naar wat mensen zelf kunnen doen. “Je hoeft niet te wachten tot het misgaat. Door op tijd in beweging te blijven en gericht te oefenen, kun je al veel voorkomen.”